Archiwum: ‘Jazz ogólnie’
Rozwój muzyki jazzowej i jej historia w Polsce

Początkowa faza rozwoju jazzu wiąże się oczywiście z Nowym Orleanem, który jest miastem o bardzo bogatej tradycji muzycznej jak również stamtąd pochodził jeden z najbardziej rozpoznawalnych muzyków tego gatunku, który upowszechnił jazz na całym świecie. Jest to wokalista i trębacz, jak również niekwestionowany autorytet Louis Armstrong. Znaczenie dla rozwoju gatunku jakim jest jazz ma także muzyka z Delty w stanie Missisipi. Możemy na przestrzeni lat wyróżnić kilka podstawowych okresów stylistycznych jakie zapisały się w historii jazzu.
W roku 1910 powstaje dixieland, w latach dwudziestych powstaje jazz chicagowski. W latach trzydziestych dwudziestego wieku powstaje swing a bebop w latach czterdziestych. Gatunki takie jak cool-jazz i hard bop powstają w latach pięćdziesiątych a free jazz w latach sześćdziesiątych. W obrębie tych przemian stylowych nastąpiło przejście od polifonii, które charakteryzowało jazz nowoorleański, dixieland oraz jazz chicagowski, poprzez jazz symfoniczny i jazz big bandów, a po okresach eksperymentów muzycznych powstaje modalizm i jazz rock.
Jazz w Polsce powstaje w latach dwudziestych dziewiętnastego wieku, kiedy to istniały swingujące zespoły muzyczne. Następnie w latach trzydziestych powstaje Jazz Club YMCA a muzykę jazzową popularyzowało wówczas radio. Pod koniec lat trzydziestych pojawiła się w Polsce swingowa faza jazzu, reprezentowana przez Henryka Warsa, braci Goldów, Adiego Rosnera i Zygmunta Karasińskiegooraz Jerzego Petersburskiego i Szymona Kataszkę. W okresie stalinizmu jazz był zakazany w Polsce. Po roku 1956 pojawiły się festiwale jazzowe a przede wszystkim w 1956 roku powstaje Międzynarodowy Festiwal Jazzowy w Sopocie a w 1958 Jazz Jamboree. Nastąpiło wtedy szybkie przejście od jazzu tradycyjnego do jazzu współczesnego jak również pojawił się wówczas paralelizm rozwoju jazzu do prądów amerykańskich i europejskich. W tym okresie powstało „Polskie Stowarzyszenie Jazzowe wydające płyty wykonawców tego gatunku działające na terenie Polski.
Wpływy jazzu i proces jego powstania

Jazz powstał na drodze złożonego, wielofazowego procesu, w którym można wyróżnić etap rozwoju afrykańskiej muzyki ludowej i włączenia do niej elementów muzyki amerykańsko-europejskiej. Wyodrębniania się gatunki muzyczne stanowiące źródła jazzu, którymi są negro spirituals, plantation songs, blues, ragtime, które wpływają na tworzenie się nowego nurtu muzycznego w końcu dziewiętnastego wieku. Ludność afrykańska, jak wiadomo była sprowadzona do Ameryki Północnej już w wieku szesnastym i siedemnastym. Muzyka tej ludności towarzyszyła ekstatycznym obrzędom, tańcom oraz zajęciom codziennym.
Ze względu na warunki życia i korzenie tworzenie tej muzyki było proste, ponieważ miała ona przede wszystkim charakter wokalny, gdzie często posługiwano się falsetem, a wszystko to przy nieskomplikowanej melodyce. Powszechnie stosowana w niej była heterofonia, która jest formą wykonawczą tak zwanego call-and-response, czyli zawołania lub pytania głosu solowego i odpowiedzi chóru.
Na pieśni afrykańskie czy tworzone przez czarnoskórych innych narodowości w danym okresie wywierała też duży wpływ hymnodia protestancka, a w niektórych rejonach muzyka francuska oraz hiszpańska. Wpływy, jakie wniosła do jazzu muzyka protestancka to przede wszystkim hymny i psalmy, zawarte w śpiewnikach tekstowych lub zawierających też melodie opracowane na wiele głosów. W wieku dziewiętnastym z tej syntezy w muzyce czarnej ludności Stanów Zjednoczonych wyklarowały się nowe style i gatunki muzyczne, kluczowe dla genezy jazzu takie jak white spirituals, obejmujące religious ballads, folk-hymns i revival spirituals oraz negro spirituals, obejmujące takie odłamy jak ring-shout, song-sermons, jubilee, spiritual mellows i gospel songs, które razem z plantation songs weszły w skład kultury tak czarnych, jak i białych Południa.
Kolejne gatunki, które czerpią z jazzu to trudne do zdefiniowania blues i ragtime. Ragtime powstał jako przeniesienie na fortepian stylu gry na banjo, który charakteryzuje się rytmem krzyżującym się lub synkopowanym oraz w odróżnieniu do pozostałych może być zapisywany nutowo. Blues natomiast charakteryzuje się nastrojowością, wywodzącą się ze spirituals oraz zawołań i odpowiedzi czy zawodzeń charakterystycznych dla udziału chóru.


