Archiwum: ‘Jazz ogólnie’

Rozwój muzyki jazzowej i jej historia w Polsce

December 4th, 2009 |


Początkowa faza rozwoju jazzu wiąże się oczywiście z Nowym Orleanem, który jest miastem o bardzo bogatej tradycji muzycznej jak również stamtąd pochodził jeden z najbardziej rozpoznawalnych muzyków tego gatunku, który upowszechnił jazz na całym świecie. Jest to wokalista i trębacz, jak również niekwestionowany autorytet Louis Armstrong. Znaczenie dla rozwoju gatunku jakim jest jazz ma także muzyka z Delty w stanie Missisipi. Możemy na przestrzeni lat wyróżnić kilka podstawowych okresów stylistycznych jakie zapisały się w historii jazzu.

W roku 1910 powstaje dixieland, w latach dwudziestych powstaje jazz chicagowski. W latach trzydziestych dwudziestego wieku powstaje swing a bebop w latach czterdziestych. Gatunki takie jak cool-jazz i hard bop powstają w latach pięćdziesiątych a free jazz w latach sześćdziesiątych. W obrębie tych przemian stylowych nastąpiło przejście od polifonii, które charakteryzowało jazz nowoorleański, dixieland oraz jazz chicagowski, poprzez jazz symfoniczny i jazz big bandów, a po okresach eksperymentów muzycznych powstaje modalizm i jazz rock.

Jazz w Polsce powstaje w latach dwudziestych dziewiętnastego wieku, kiedy to istniały swingujące zespoły muzyczne. Następnie w latach trzydziestych powstaje Jazz Club YMCA a muzykę jazzową popularyzowało wówczas radio. Pod koniec lat trzydziestych pojawiła się w Polsce swingowa faza jazzu, reprezentowana przez Henryka Warsa, braci Goldów, Adiego Rosnera i Zygmunta Karasińskiegooraz Jerzego Petersburskiego i Szymona Kataszkę. W okresie stalinizmu jazz był zakazany w Polsce. Po roku 1956 pojawiły się festiwale jazzowe a przede wszystkim w 1956 roku powstaje Międzynarodowy Festiwal Jazzowy w Sopocie a w 1958 Jazz Jamboree. Nastąpiło wtedy szybkie przejście od jazzu tradycyjnego do jazzu współczesnego jak również pojawił się wówczas paralelizm rozwoju jazzu do prądów amerykańskich i europejskich. W tym okresie powstało „Polskie Stowarzyszenie Jazzowe wydające płyty wykonawców tego gatunku działające na terenie Polski.

Wpływy jazzu i proces jego powstania

December 1st, 2009 |


Jazz powstał na drodze złożonego, wielofazowego procesu, w którym można wyróżnić etap rozwoju afrykańskiej muzyki ludowej i włączenia do niej elementów muzyki amerykańsko-europejskiej. Wyodrębniania się gatunki muzyczne stanowiące źródła jazzu, którymi są negro spirituals, plantation songs, blues, ragtime, które wpływają na tworzenie się nowego nurtu muzycznego w końcu dziewiętnastego wieku. Ludność afrykańska, jak wiadomo była sprowadzona do Ameryki Północnej już w wieku szesnastym i siedemnastym. Muzyka tej ludności towarzyszyła ekstatycznym obrzędom, tańcom oraz zajęciom codziennym.

Ze względu na warunki życia i korzenie tworzenie tej muzyki było proste, ponieważ miała ona przede wszystkim charakter wokalny, gdzie często posługiwano się falsetem, a wszystko to przy nieskomplikowanej melodyce. Powszechnie stosowana w niej była heterofonia, która jest formą wykonawczą tak zwanego call-and-response, czyli zawołania lub pytania głosu solowego i odpowiedzi chóru.

Na pieśni afrykańskie czy tworzone przez czarnoskórych innych narodowości w danym okresie wywierała też duży wpływ hymnodia protestancka, a w niektórych rejonach muzyka francuska oraz hiszpańska. Wpływy, jakie wniosła do jazzu muzyka protestancka to przede wszystkim hymny i psalmy, zawarte w śpiewnikach tekstowych lub zawierających też melodie opracowane na wiele głosów. W wieku dziewiętnastym z tej syntezy w muzyce czarnej ludności Stanów Zjednoczonych wyklarowały się nowe style i gatunki muzyczne, kluczowe dla genezy jazzu takie jak white spirituals, obejmujące religious ballads, folk-hymns i revival spirituals oraz negro spirituals, obejmujące takie odłamy jak ring-shout, song-sermons, jubilee, spiritual mellows i gospel songs, które razem z plantation songs weszły w skład kultury tak czarnych, jak i białych Południa.

Kolejne gatunki, które czerpią z jazzu to trudne do zdefiniowania blues i ragtime. Ragtime powstał jako przeniesienie na fortepian stylu gry na banjo, który charakteryzuje się rytmem krzyżującym się lub synkopowanym oraz w odróżnieniu do pozostałych może być zapisywany nutowo. Blues natomiast charakteryzuje się nastrojowością, wywodzącą się ze spirituals oraz zawołań i odpowiedzi czy zawodzeń charakterystycznych dla udziału chóru.

Jazz

November 21st, 2009 |


Jak wiele jest gatunków muzyki, dzięki którym ludzie albo mogą się bawić, albo też odnajdują spokój. Jazz jest gatunkiem muzycznym, który zapoczątkował się w Stanach Zjednoczonych na początku XX wieku. Dokładniej powstał on w Nowym Orleanie jako połączenie muzyki zachodnioafrykañskiej i europejsko-amerykañskiej. Jazz jako gatunek muzyczny stanowi połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej. Jazz charakteryzuje się przede wszystkim łatwo rozpoznawalnym rytmem synkopowanym, a także dużą dowolnością interpretacyjną i aranżacyjną a także skłonnością do improwizowania.

Trzy podstawowe atrybutu jazzu wyróżnia James Lincoln Collier i jest to swing, funkcję ekstatyczną i kod indywidualny. Swing to istota rytmiki jazzowe w ujęciu Colliera wywodząca się z praktyki czarnych muzyków, która polega na specyficznej lekkości i sprężystości rytmu. Funkcja estetyczna jazzu wywodzi się religijnego charakteru zachodnioafrykañskich tañców obrzędowych. W jazzie zaznacza przede wszystkim w trakcie tzw jam sessions, improwizowanych koncertów. Improwizacja ta i wzajemna inspiracja muzyków prowadzi przede wszystkim do czynnego zaangażowania słuchaczy, wyrażającego się w aplauzie, okrzykach, oklaskach. Natomiast kod indywidualny jazzu czyli to nic innego jak sposób komunikatowania się wykonawcy a słuchaczem, który jest identyfikujący dla wykonawcy, przejawiający się w kreacji melodii, vibrato, ostrości i zmianach natężenia dźwięku, zaniku dźwięku. Do przedstawicieli polskich, którzy interesowali się jazzem należą: Krzysztof Komeda, Zbigniew Namysłowski, Michał Urbaniak. Krzysztof Komeda to polski kompozytor i pianista jazzowy, twórca znanych na całym świecie standardów jazzowych i muzyki filmowej. Ten kompozytor i pianista napisał muzykę do 65 filmów. Zbigniew Namysłowski to saksofonista polski jazzowy i właśnie współpracował on miedzy innymi z Krzysztofem Komedą. Michał Urbaniak to polski kompozytor i muzyk jazzowy, który grywał głównie na skrzypcach i na saksofonie, wytwórca polskiej szkoły jazzu.

JAZZ – pochodzenie

November 6th, 2009 |


Jazz wywodzi się z bluesa a wyróżnić możemy bardzo dużo jego odmian, do których zaliczymy między innymi Cool jazz, czyli styl w muzyce jazzowej rozwijający się w latach czterdziestych i pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Muzycy grali mniej atrakcyjnie pod względem brzmienia a bardziej wyrafinowanie pod względem doboru materiału. Chodziło o to, co muzyk improwizuje a nie o to jak to robi. Grali bardziej intelektualnie. Styl ten był przeciwnością be- bopu. Jego agresywności przeciwstawiał aranżacje wyciszone i stonowane.

Często postrzegany był, jako muzyka pozbawiona emocji. Cool jazz przez swoją „beznamiętność” sprawił, że zanikało zainteresowanie jazzem nowoczesnym. Hard- bop tak zwany twardy bop lub ciężki bop- to odmiana stylu należąca do modern jazzu. Była przejawem chęci powrotu do źródeł jazzu; do bluesa, silnej emocjonalności. Rozwijała siew latach pięćdziesiątych dwudziestego wieku. Zawiera w sobie wpływy bluesa, oraz muzyki gospel. マródłem tego stylu był be-bop.

Najsłynniejsi jego przedstawiciele to między innymi Cannonball Adderley, Art Blakey oraz Clifford Brown. Koñcowy etap tego kierunku przypada na lata sześćdziesiąte, którego przedstawiciele przeszli do swobodniejszej improwizacji tak zwanej „free”. Kolejna odmiana jazzu to jazz rock. Jego początki przypadają na lata sześćdziesiąte dwudziestego wieku, kiedy to rockmani chcieli poszerzać granicę swoich możliwości a jazzmani widzieli rosnącą popularność rocka. Jak sama nazwa wskazuje jest to połączenie elementów rockowych i jazzowych. Charakterystyczne elementy dla tego rodzaju jazzu to mocny rytm, improwizacja, użycie instrumentów elektrycznych o mocnym brzmieniu takich jak gitara elektryczna, basowa, instrumenty klawiszowe oraz aparatura wzmacniająca. Największą popularność jazz rock osiągnął w latach siedemdziesiątych. Do dzisiaj jest on grany i słuchany. Popularni przedstawiciele tego stylu to Miles Davis, Tony Williams a najbardziej znana grupa to The Mahavishnu Orchestra. Jazz rock również w Polsce miał swoich przedstawicieli takich jak Kombi czy Czesław Niemen.

JAZZ

November 1st, 2009 |


Jazz narodził się na początku dwudziestego wieku w Nowym Orleanie i innych południowych stanach Ameryki Północnej w anglojęzycznych dzielnicach murzyñskich. Wywodzi się z bluesa opartego na wiejskich pieśniach czarnych niewolników pracujących na plantacjach, pieśni religijnych, fortepianowej muzyki synkopowej i pieśni ludowych. Powstanie jazzu otoczone było legendami związanymi z Afryką o rytuałach i obrzędach tam panujących. Pogląd, że jazz pochodzi z Afryki był bardzo rozpowszechniony jednak badania etnograficzne nie wykryły żadnych bezpośrednich pokrewieñstw pomiędzy muzyką ludową Afryki a folklorem murzyñskim USA.

Nie odnaleziono żadnych wspólnych melodii, które by w nich występowały. Z kolei Nowy Orlean, jako port stanowił źródło stałego dopływu nowych sił ludzkich z Afryki.

Tam nastąpiło zetknięcie kultury europejskiej z murzyñską i być może właśnie z tych powodów tam właśnie narodził się jazz. Tak, więc to Nowy Orlean był i jest kolebką jazzu. Słowo jazz w okresie historii zmieniało swoje znaczenie. W Europie w okresie międzywojennym oznaczało muzykę taneczną pochodzenia amerykañskiego wykonywana w nocnych klubach przy pomocy perkusji i saksofonu. Nieco później utożsamiało się go z muzyką wykonywaną przez orkiestry taneczne na dansingu. Obecnie rozumiany jest, jako połączenie muzyki zachodnioafrykañskiej i europejsko-amerykañskiej. Stanowi on także połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej. Charakteryzuje improwizacją, aranżacją i synkopowanym rytmem. Z biegiem lat jazz przechodził liczne przeobrażenia, średnio, co 15 lat zmieniał się jego styl. Zmianie ulegała jego forma, harmonika melodyka instrumentacja. Zawsze nowy styl przeciwstawiany był staremu. Jazz dzielił się na różne gatunki następnie łączyły się one, po czym znowu mieszały. W rezultacie ustalono, iż, do jazzu zalicza się wiele spokrewnionych ze sobą rodzajów muzyki. Do tradycyjnego jazzu zalicza się ragtime, jazz nowoorleañski, dixieland. Typowy zespół to klarnet, puzon, saksofon, banjo, perkusja później fortepian i kontrabas. Głos wokalisty jazzowego jazzowego upodabnia się do dźwięku instrumentów. Jest to tak zwany scat. Za jego twórcę uważa się wybitnego trębacza i śpiewaka Louisa Armstronga.