Posts Tagged ‘jazz’

Jazz historycznie i etapowo

January 9th, 2010 |


Historie jazzu na dzielimy na kilka postępujących po sobie etapów. Jest to przede wszystkim muzyka trudna do scharakteryzowania, dlatego, że czerpie inspiracje z najróżniejszych źródeł.

W historii jazzu możemy wyróżnić jego początki czyli powstanie gatunku około 1990 roku. Wówczas jazz korzysta z takich źródeł jak niewolnicze pieśni pracy tak zwane work songs, murzyńskie śpiewy religijne, tak zwane negro spirituals. Muzyka ta czerpie inspirację również z ballad i hymnów białych osadników z Europy a także tańca misterni tak zwanych cake – walks. Na jazz maja również wpływ marsze i fortepianowe ragtimy.

Formowanie się muzyki jaką jest jazz datuje się na okres pomiędzy 1900 a 1920 rokiem, kiedy to w USA na południu w stanach Dixieland, w dużych miastach takich jak Nowy Orlean, St. Louis, Memphis, Baltimore, w dzielnicach czarnoskórych powstawały pierwsze zespoły jazzu tradycyjnego, klasycznego i anglojęzycznego. Składały się one przede wszystkim z takich instrumentalni jak klarnet, kornet, puzon, bębny, fortepian, kontrabas i gitara. Wówczas pojawiła się nazwa ,,Jass”, oznaczająca zgiełk i hałas, która na początku swojego istnienia była używana do ośmieszania nowoorleańskiego zespołu Browna i innych grup wykonujących tę muzykę. Kolejnym okresem ważnym dla jazzu jest okres klasyczny czyli tradycyjny datowany na lata od około 1920 do 1935roku. Rozpoczyna się w 1917 roku w Nowym Yorku po nagraniu pierwszych płyt jazzowych przez zespoł Orginal Dixieland Jazz Band. W tym okresie ugruntowano formację instrumentalną i jazzowe gatunki muzyczne a na świecie powstają dwa nowe centra tej muzyki, Chicago i Nowy York. Główni przedstawiciele tego okresu to miedzy innymi King Oliver, Louis Armstrong, Jelly Rolmorton, murzyński zespół Kreole Jazz Band oraz zespół białych jazzmanów New Orleans Rhythm Kings. Okres swingowy to lata 1935 – 1945, które są dominacją jazzu orkiestrowego. Powstają swingowe big bandy, które staja się wzorcem dla całej ówczesnej muzyki tanecznej. Ostatnim okresem jest okres jazzu nowoczesnego, który rozpoczyna się stylem Be Bop po 1945 roku.

Wpływy jazzu i proces jego powstania

December 1st, 2009 |


Jazz powstał na drodze złożonego, wielofazowego procesu, w którym można wyróżnić etap rozwoju afrykańskiej muzyki ludowej i włączenia do niej elementów muzyki amerykańsko-europejskiej. Wyodrębniania się gatunki muzyczne stanowiące źródła jazzu, którymi są negro spirituals, plantation songs, blues, ragtime, które wpływają na tworzenie się nowego nurtu muzycznego w końcu dziewiętnastego wieku. Ludność afrykańska, jak wiadomo była sprowadzona do Ameryki Północnej już w wieku szesnastym i siedemnastym. Muzyka tej ludności towarzyszyła ekstatycznym obrzędom, tańcom oraz zajęciom codziennym.

Ze względu na warunki życia i korzenie tworzenie tej muzyki było proste, ponieważ miała ona przede wszystkim charakter wokalny, gdzie często posługiwano się falsetem, a wszystko to przy nieskomplikowanej melodyce. Powszechnie stosowana w niej była heterofonia, która jest formą wykonawczą tak zwanego call-and-response, czyli zawołania lub pytania głosu solowego i odpowiedzi chóru.

Na pieśni afrykańskie czy tworzone przez czarnoskórych innych narodowości w danym okresie wywierała też duży wpływ hymnodia protestancka, a w niektórych rejonach muzyka francuska oraz hiszpańska. Wpływy, jakie wniosła do jazzu muzyka protestancka to przede wszystkim hymny i psalmy, zawarte w śpiewnikach tekstowych lub zawierających też melodie opracowane na wiele głosów. W wieku dziewiętnastym z tej syntezy w muzyce czarnej ludności Stanów Zjednoczonych wyklarowały się nowe style i gatunki muzyczne, kluczowe dla genezy jazzu takie jak white spirituals, obejmujące religious ballads, folk-hymns i revival spirituals oraz negro spirituals, obejmujące takie odłamy jak ring-shout, song-sermons, jubilee, spiritual mellows i gospel songs, które razem z plantation songs weszły w skład kultury tak czarnych, jak i białych Południa.

Kolejne gatunki, które czerpią z jazzu to trudne do zdefiniowania blues i ragtime. Ragtime powstał jako przeniesienie na fortepian stylu gry na banjo, który charakteryzuje się rytmem krzyżującym się lub synkopowanym oraz w odróżnieniu do pozostałych może być zapisywany nutowo. Blues natomiast charakteryzuje się nastrojowością, wywodzącą się ze spirituals oraz zawołań i odpowiedzi czy zawodzeń charakterystycznych dla udziału chóru.

Jazz

November 21st, 2009 |


Jak wiele jest gatunków muzyki, dzięki którym ludzie albo mogą się bawić, albo też odnajdują spokój. Jazz jest gatunkiem muzycznym, który zapoczątkował się w Stanach Zjednoczonych na początku XX wieku. Dokładniej powstał on w Nowym Orleanie jako połączenie muzyki zachodnioafrykañskiej i europejsko-amerykañskiej. Jazz jako gatunek muzyczny stanowi połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej. Jazz charakteryzuje się przede wszystkim łatwo rozpoznawalnym rytmem synkopowanym, a także dużą dowolnością interpretacyjną i aranżacyjną a także skłonnością do improwizowania.

Trzy podstawowe atrybutu jazzu wyróżnia James Lincoln Collier i jest to swing, funkcję ekstatyczną i kod indywidualny. Swing to istota rytmiki jazzowe w ujęciu Colliera wywodząca się z praktyki czarnych muzyków, która polega na specyficznej lekkości i sprężystości rytmu. Funkcja estetyczna jazzu wywodzi się religijnego charakteru zachodnioafrykañskich tañców obrzędowych. W jazzie zaznacza przede wszystkim w trakcie tzw jam sessions, improwizowanych koncertów. Improwizacja ta i wzajemna inspiracja muzyków prowadzi przede wszystkim do czynnego zaangażowania słuchaczy, wyrażającego się w aplauzie, okrzykach, oklaskach. Natomiast kod indywidualny jazzu czyli to nic innego jak sposób komunikatowania się wykonawcy a słuchaczem, który jest identyfikujący dla wykonawcy, przejawiający się w kreacji melodii, vibrato, ostrości i zmianach natężenia dźwięku, zaniku dźwięku. Do przedstawicieli polskich, którzy interesowali się jazzem należą: Krzysztof Komeda, Zbigniew Namysłowski, Michał Urbaniak. Krzysztof Komeda to polski kompozytor i pianista jazzowy, twórca znanych na całym świecie standardów jazzowych i muzyki filmowej. Ten kompozytor i pianista napisał muzykę do 65 filmów. Zbigniew Namysłowski to saksofonista polski jazzowy i właśnie współpracował on miedzy innymi z Krzysztofem Komedą. Michał Urbaniak to polski kompozytor i muzyk jazzowy, który grywał głównie na skrzypcach i na saksofonie, wytwórca polskiej szkoły jazzu.

JAZZ jako rodzaj muzyki

November 14th, 2009 |


Jazz to rodzaj muzyki bardzo zależny od wykonawcy, jego indywidualności i własnego rozwoju, potrafi inspirować. Można się przy nim wspaniale zrelaksować. W ciągu wielu lat powstało mnóstwo odmian jazzu, do których na pewno zaliczymy East- Coast Jazz i West Coast Jazz. Pod koniec lat 40 –tych XX wieku w dwóch ośrodkach jazzu w USA działały szkoły East Coast i West Coast. Na drugim z nich Gerry Mulligan i Chet Baker stworzyły kwartet bez fortepianu. Grały całkiem nowe utwory muzyczne tzn. krótkie frazy bluesowe, proste i surowe improwizacje i oszczędne akordy. Na Zachodnim Wybrzeżu przeszła po tym fala mody na małe zespoły posiadające instrumenty takie, jakich dotychczas nie było w jazzie, czyli obój flet i wiolonczela. Interesujący był styl folklorystyczny grupy muzyków wywodzących się z tej szkoły. Muzycy skupiali się wokół Georga Russella i Jimmiego Giuffrego. East Coast Jazz był bardziej autentyczny. Działało tam więcej Murzynów. Ceniony był bardziej przez środowisko muzyki poważnej i był bliższy muzyce awangardowej.

W Polsce uprawiane są przeróżne style jazzu. Trzy główne nurty to Jazz tradycyjny- uprawiany w Polsce przedwojennej przez swingowe orkiestry. Festiwal jazzu tradycyjnego odbywa się w Iławie i co roku przyciąga coraz liczniejsze grono słuchaczy i widzów.

Na tym zawsze festiwalu przyznawana jest nagroda Złotej Tarki. Jazz nowoczesny-, który stanowi podstawę twórczości każdego muzyka jazzowego. Jego tradycja wyrasta z nawiązañ do klasyki amerykañskiej. Przestrzegane są w nim standard, blues, improwizacja, reguły formalne i harmoniczne. Głównymi propagatorami tego stylu współcześnie są między innymi Michał Urbaniak, Zbigniew Namysłowski i Wojciech Karolak. Jazz awangardowy- kojarzony z free jazzem. Muzykiem go uprawiającym znanym nie tylko w Polsce, ale także poza granicami naszego kraju jest Tomasz Stañko. W 1988 roku powstała w Polsce grupa Miłość, która zapoczątkowała nowy rozdział w muzyce jazzowej. Zespół ten określił swą muzykę jako yass nawiązując w ten sposób do pierwotnych źródeł muzyki jazzowej.

Be bop

November 9th, 2009 |


Wielu spośród nas bardzo lubi słuchać jazzu, który obejmuje bardzo dużo różnych odmian, gatunków muzyki. Historia jazzu jest bardzo długa. W przeciągu wielu lat wyodrębniło się, więc wiele rodzajów tej muzyki. Niewątpliwie z jazzem związany jest Be bop. W latach 1942- 45 grupa muzyków murzyñskich grająca w klubach Nowego Jorkom językiem ekstrawaganckim u zaczęła improwizować popularne teksty stosując dziwne akordy i „poszarpane” frazy melodyczne. Zamiast tekstu zaczęli śpiewać nic nieznaczące sylaby. Muzycy Ci odznaczali się swoim ekstrawaganckim ubiorem i tylko otaczającą ich garstka fanów. W prasie pisano o nich, że są dziwakami narkomanami. Brak poparcia i uznania sprawił, że kilku pionierów be- bopu faktycznie stało się narkomanami.
Najwybitniejszym twórcą tego stylu był Charlie Parker.

Był indywidualnością pełną kompleksów konfliktów wewnętrznych. To on w małych zespołach w klubach wraz z nieliczną grupa muzyków tworzył podstawy tego nowego stylu. Inni bardzo znani przedstawiciele be- bopu to między innymi Dizzy Gillespie, Thelonious Monk i Lucky Thompson. Wielu z pionierów tego stylu poszło własną drogą i tworzyło big- bandy czy inne zespoły w celach zarobkowych.

Ta odmiana jazzu dawała im, bowiem nieograniczone pole do rozwoju indywidualnego. Be- bop dał początek jazzowi nowoczesnemu. Następny gatunek jazzu to Soul- jazz który nawiązuje do kultowej i obrzędowej muzyki wokalnej Murzynów, do pieśni kościelnych, żebraczych ludowych. Nie eksperymentuje, lecz skłania się ku bluesowi i szuka ładunku emocjonalnego w rytmie i melodii. Rozwój i popularność tego stylu przypada głownie na lata 60-te XX wieku. Głowni przedstawiciele to – Areta Franklin, zespół Sweet Inspiratins, Diana Ross i zespół wokalny The Supremes. Kolejny gatunek to Free- jazz który rozwinął się w latach 60-tych XX wieku. Za twórcę uważa się Ornette Colemana, który uprawiał nieskrępowana niczym improwizacje. Sięgał do motywów ludowych a także do skrajnej abstrakcji. Istotę free jazzu stanowi wykorzystywanie przez kompozytorów środków takich, jakie w danej chwili są mu potrzebne lub najbardziej się mu podobają. Charakterystyczne cech tego stylu to swobodność harmoniczna, intensywność wyrazu, zgrzyty, szmery w palecie dźwięków, polirytmiczność.